حسن مرسلوند

22

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

محمود جم پس از مدتى به پيشنهاد وثوق الدوله و تصويب احمد شاه لقب مدير الملك را گرفت و سپس پيشكار ماليهء تهران و بعد از آن به سمت خزانه‌دارى كل منصوب شد ، و اين سمت را تا روز كودتا ( سوم اسفند 1299 ) در اختيار داشت . پس از كودتا در كابينه‌اى كه سيد ضياء الدّين طباطبايى تشكيل داد به وزارت خارجه منصوب و سپس در ترميم كابينه در فروردين‌ماه 1300 به وزارت ماليه برگزيده شد . در كابينهء حسن پيرنيا مشير الدوله كه در سوم بهمن 1300 تشكيل شد ، مجددا به وزارت ماليه منصوب شد و سپس در كابينه 6 آبان 1302 سردار سپه بازهم عهده‌دار پست وزارت ماليه شد كه در كابينهء 25 فروردين 1303 سردار سپه هم همين سمت را داشت . پس از به سلطنت رسيدن رضا شاه و هنگام نخست‌وزيرى محمد على فروغى در 28 آذر 1304 ، جم به سمت معاونت نخست‌وزيرى منصوب شد و سپس در سال 1305 خورشيدى به استاندارى كرمان و بعد از آن در سال 1306 خورشيدى در كابينه مخبر السلطنه عهده‌دار وزارت فوائد عامه گرديد . در 1308 به استاندارى خراسان رفت و چهار سال تمام استاندار خراسان بود . در سال 1312 خورشيدى از خراسان احضار و در كابينهء دوّم محمد على فروغى كه در 26 شهريور همان سال تشكيل شده بود به وزارت داخله ( كشور ) منصوب شد . و او در اين سمت بود كه قضيهء كشتار مسجد گوهر شاد مشهد اتفاق افتاد و طى آن تعداد زيادى از مردم بىگناه كشته و زخمى شدند و وزارت كشور نيز طى اطلاعيهء دور از واقعيتى ، بر اين كشتار دسته‌جمعى صحه گذاشت 3 . محمود جم پس از سقوط كابينهء فروغى ، در 11 آذرماه 1314 به نخست‌وزيرى رسيد و اولين كابينهء خود را تشكيل داد 4 . تا آبان ماه 1318 رئيس الوزرا و در بسيارى از سياستهاى ديكتاتورى رضا شاه سهيم بود . كشف حجاب با توسّل به قوهء نظامى و قهريه يكى از وقايع زشت دوران زمامدارى او بود و از خاطراتى كه خود وى بعدها نقل كرده اين‌طور برمىآيد كه احتمالا نخست‌وزير شدن وى صرفا به خاطر اجراى طرح حجاب‌زدايى بود 5 . در سال 1318 خورشيدى وزير دربار شد و جزو يكى از محارم و نزديكان رضا شاه در آمد و تا استعفاى رضا شاه و فرار يا تبعيدش به خارج از كشور اين سمت را حفظ كرد و در سال 1320 سفير ايران در مصر شد . سپس در ترميم كابينهء قوام السلطنه كه در 19 شهريور